🌹आरोग्य धनसंपदा...!

      हाडे कमजोर का होतात?      हाडांसाठी आवश्यक घटक     शरीराला कसे मिळवायचे?

 आपली हाडे बाहेरून कठीण दिसतात; पण ती जिवंत ऊती आहेत. शरीरात सतत जुने हाड कमी होऊन त्याजागी नवीन हाड तयार होत असते. जेव्हा हाडांची झीज होण्याचा वेग नवीन हाड तयार होण्यापेक्षा जास्त होतो, तेव्हा हाडांची ताकद आणि घनता कमी होऊ लागते. यासाठी फक्त Calcium पुरेसे नसते. शरीराला अनेक पोषक घटकांची आवश्यकता असते.

1. Calcium — हाडांच्या मजबुतीसाठी

दूध, दही, पनीर, रागी, तीळ, कडधान्ये आणि हिरव्या पालेभाज्यांचा आहारात नियमित समावेश करा.

2. Vitamin D — Calcium शरीरात शोषण्यासाठी  योग्य प्रमाणात सूर्यप्रकाश घ्या. Vitamin D कमी असल्याचे रक्ततपासणीत आढळल्यास डॉक्टरांच्या सल्ल्याने supplement घ्या.

3. Protein — हाडांची Collagen रचना आणि स्नायूंसाठी डाळी, कडधान्ये, दूध-दही, पनीर, अंडी, मासे किंवा आपल्या आहारपद्धतीनुसार इतर protein-rich पदार्थ नियमित घ्या.

4. Magnesium आणि इतर minerals

बदाम व इतर nuts, बिया, कडधान्ये, संपूर्ण धान्ये आणि विविध भाज्या यांचा संतुलित आहारात समावेश करा.

5. Vitamin K — हाडांच्या आरोग्यात भूमिका*

पालक, मेथी, शेपू, कोबी, ब्रोकोली यांसारख्या हिरव्या भाज्या खा.

6. व्यायाम — हाडांना योग्य ताण देण्यासाठी

नियमित चालणे आणि डॉक्टरांच्या मार्गदर्शनाखाली muscle-strengthening exercise केल्याने हाडे व स्नायू मजबूत ठेवण्यास मदत होते.

7. Hormonal health — विशेषतः महिलांसाठी महत्त्वाचे पाळी दीर्घकाळ अनियमित किंवा बंद असणे, खूप कमी वजन किंवा काही hormonal समस्या असल्यास हाडांची झीज वाढू शकते. अशावेळी कारणाची वैद्यकीय तपासणी आवश्यक आहे.

8. संतुलित आहार — सर्व घटक मिळवण्याचा सर्वात सोपा मार्ग. डिंक, खसखस, खारीक, तीळ यांसारखे पदार्थ पौष्टिक आहाराचा भाग म्हणून घेता येतात; परंतु त्यांना हाडांचे औषध समजू नये. एकाच पदार्थावर अवलंबून न राहता विविध अन्नपदार्थांचा संतुलित आहार घेणे महत्त्वाचे आहे.

 एक महत्त्वाची गोष्ट

वयाच्या ३५व्या वर्षी किरकोळ पडल्याने वारंवार फ्रॅक्चर होत असेल, तर फक्त Calcium कमी आहे असे समजू नका.

Vitamin D, Calcium, thyroid/parathyroid, kidney function, nutrition, hormones, काही औषधे किंवा इतर आजार यांसारखी कारणे तपासावी लागू शकतात.  म्हणून अशा परिस्थितीत डॉक्टरांनी सुरू केलेली औषधे स्वतःहून बंद करू नयेत आणि गरजेनुसार Bone Density (DXA/Dexa) व रक्ततपासण्या डॉक्टरांच्या सल्ल्याने कराव्यात.

०००